ကြက်သွန်ရွက်ဝါပြောက် ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ

ကြက်သွန်ရွက်ဝါပြောက် ဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ (OYDV) သည် ပူအိုက်သော ရာသီဥတုတွင် ကြက်သွန်ခင်းများကို လျင်မြန်စွာ ကူးစက်ဖျက်ဆီးတတ်သော ရောဂါဖြစ်ပါသည်။ ရောဂါကျရောက်ပါက ကြက်သွန်ရွက်ပေါ်တွင် အစိမ်းဖျော့နှင့် အစိမ်းရင့်ရောင် အစက်အပြောက်များပေါ်လာကာ အရွက်များ အဝါရောင်ပြောင်း၍ သေးငယ်တွန့်လိပ်သွားတတ်သဖြင့် အပင်ကြီးထွားမှု ရပ်တန့်ကာ ကြက်သွန်ဥများ သေးသိမ်၍ အထွက်နှုန်းကို များစွာ လျော့ကျစေပါသည်။ ဤဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါသည် မျိုးဥများမှတစ်ဆင့်လည်းကောင်း၊ စိုက်ပျိုးရေးသုံး ကိရိယာများမှတစ်ဆင့်လည်းကောင်း ကူးစက်တတ်သည့်အပြင် ပျော်ပိုး (Aphids) ကဲ့သို့သော စုပ်ပိုးများမှတစ်ဆင့် အလျင်အမြန် ဖြန့်ဝေတတ်ပါသည်။ ဗိုင်းရပ်စ်ကို တိုက်ရိုက်ကုသရန် ဆေးဝါးမရှိသဖြင့် ရောဂါမကျရောက်မီ ဗိုင်းရပ်စ်ကင်းသော မျိုးဥများသုံးခြင်း၊ ရောဂါရပင်များကို ချက်ချင်းနှုတ်ယူဖျက်ဆီးခြင်းနှင့် ၎င်းဗိုင်းရပ်စ်သယ်ဆောင်သော စုပ်ပိုးများကို သီယာမီသိုဇင် (Thiamethoxam) ကဲ့သို့သော ပိုးသတ်ဆေးများဖြင့် စနစ်တကျ ထိန်းချုပ်ရန် အထူးလိုအပ်ပါသည်။

အရွက်များပေါ်တွင် အစိမ်းဖျော့ရောင်နှင့် အစိမ်းရင့်ရောင် အစက်အပြောက်များပေါ်လာခြင်း၊ အရွက်များအဝါရောင်ပြောင်းညှိုးနွမ်းခြင်း၊ အရွက်များသေးငယ်ခြင်းနှင့် ကွေးခြင်း၊ အပင်များကြီးထွားမှုနှေးကွေးခြင်း၊ ကြက်သွန်ဥများ သေးငယ်ခြင်းနှင့် အရည်အသွေးကျဆင်းခြင်း၊ အထွက်နှုန်းလျော့ကျခြင်း

ဗိုင်းရပ်စ်ကင်းစင်သော မျိုးစေ့/မျိုးဥများ ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးခြင်း၊ သီးလှည့်စိုက်ပျိုးခြင်း၊ ပိုးမွှားများကို ထိန်းချုပ်ခြင်း (အထူးသဖြင့် ပျော်ပိုးနှင့် ဖြူမှုန့်ပိုး)၊ ရောဂါကျရောက်သောအပင်များကို ဖယ်ရှားခြင်း၊ ရောဂါခံနိုင်ရည်ရှိသောမျိုးများ ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးခြင်း၊ သန့်ရှင်းသောစိုက်ပျိုးရေးသုံးပစ္စည်းများ အသုံးပြုခြင်း